Yılda yalnızca iki kez gerçekleşen özel bir gökyüzü olayı bugün yaşanıyor. 23 Eylül’de gerçekleşen sonbahar ekinoksuyla birlikte Kuzey Yarımküre’de astronomik sonbahar başlıyor. Gündüz ve gece süreleri ise birbirine oldukça yaklaşıyor.
Ekinoks, Güneş’in Dünya’nın ekvator düzlemi üzerinde bulunduğu astronomik anı ifade ediyor. Bu sırada Dünya’nın kuzey ve güney yarımküreleri Güneş ışığını neredeyse eşit miktarda alıyor.
Avusturya’da saat 02.05’te gerçekleşti
2026 yılının sonbahar ekinoksu 23 Eylül saat 02.05’te gerçekleşti. Bu tarih aynı zamanda Kuzey Yarımküre’de astronomik sonbaharın, Güney Yarımküre’de ise ilkbaharın başlangıcını ifade ediyor.
Dünya’nın ekseni yaklaşık 23,5 derece eğik olduğu için yıl boyunca Güneş ışınlarının iki yarımküreye düşme açısı değişiyor. Mevsimlerin oluşmasının temel nedeni de bu eğiklik.
Ekinoks sırasında ise Dünya’nın ekseni Güneş’e doğru ya da Güneş’ten uzağa doğru eğilmiş durumda bulunmuyor. Bu nedenle iki yarımküre neredeyse eşit şekilde aydınlanıyor.
Gece ve gündüz gerçekten 12 saat mi?
“Gece-gündüz eşitliği” denilse de gündüz ile gece gerçekte her yerde tam olarak 12’şer saat sürmüyor.
Bunun başlıca nedenlerinden biri Dünya atmosferinin Güneş ışığını kırması. Bu kırılma nedeniyle Güneş, geometrik olarak ufkun altında olmasına rağmen kısa bir süre daha görülebiliyor.
Ayrıca gün doğumu ve gün batımı hesaplanırken Güneş’in merkezi değil, üst kenarı esas alınıyor. Bu nedenle gerçek anlamda 12 saat gündüz ve 12 saat gece dengesi, bulunduğunuz yere bağlı olarak ekinokstan birkaç gün önce veya sonra gerçekleşebiliyor.
Bundan sonra geceler uzayacak
Sonbahar ekinoksunun ardından Kuzey Yarımküre’de gündüzler giderek kısalırken geceler uzamaya devam edecek. Bu süreç, aralık ayında gerçekleşecek kış gündönümüne kadar sürecek.
Ekinoks binlerce yıldır insanların takvimlerinde de önemli bir yere sahip. Tarımda ekim ve hasat zamanlarının belirlenmesinden farklı kültürlerdeki geleneksel kutlamalara kadar birçok alanda önemli bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor.
