Avusturya’da 14 yaşından küçük kız öğrenciler için uygulanan başörtüsü yasağı, yeni eğitim yılının başlamasının ardından bu kez bere, kapüşon, bandana ve başın altına takılan boneler üzerinden tartışılıyor.
Profil’in okullardan aktardığına göre öğrencilerin büyük bölümü yeni düzenlemeye uyarken, saçlarını örtmeye devam etmek isteyen bazı Müslüman kız öğrenciler derslere yün bere, kapüşon, bandana, türban biçiminde bağlanmış örtüler veya başörtüsünün altında kullanılan bonelerle giriyor. Bazı okul yöneticilerinin de bunları başörtüsüne alternatif olarak kabul ettiği veya önerdiği belirtiliyor.
Bakanlık: Amaç aynıysa yasak kapsamında
Ancak Entegrasyon Bakanlığı, kullanılan başlığın biçiminden çok hangi amaçla takıldığına dikkat çekiyor.
Bakanlığın Profil’e yaptığı açıklamaya göre bere veya benzeri bir başlık, İslami gelenek doğrultusunda saçların örtülmesi amacıyla kullanılıyorsa başörtüsü yasağının kapsamına girebiliyor.
Eğitim Bakanlığı da benzer bir değerlendirme yapıyor. Bakanlığa göre bir bere, saçın görünmesini tamamen engellemek amacıyla dini bir alt bone gibi kullanılıyor ve dini amaçlı örtünmenin parçasını oluşturuyorsa yasak kapsamında değerlendiriliyor.
Öğretmenler tek tek değerlendirecek
Bu durum okullarda yeni bir uygulama sorununu da beraberinde getiriyor.
Çünkü aynı yün bere bir öğrenci tarafından soğuktan korunmak veya kişisel tercih nedeniyle takılabilirken, başka bir öğrenci tarafından dini gerekçeyle saçlarını kapatmak amacıyla kullanılabilir.
Dolayısıyla öğretmen ve okul yöneticilerinin bazı durumlarda başlığın kendisinden ziyade kullanım amacını değerlendirmesi gerekecek. Profil de bu noktada uygulamanın sınırlarının belirlenmesinin zorlaşabileceğine dikkat çekiyor.
Başörtüsünü çıkarıp alt bonesini bırakmak da mümkün olmayabilir
Yeni açıklama özellikle başörtüsünün altında kullanılan boneleri ilgilendiriyor. Buna göre bir öğrenci okul girişinde başörtüsünü çıkarsa bile, saçlarının görünmesini engelleyen ve dini örtünmenin parçası olarak değerlendirilen alt bonesini takmaya devam ederse bunun da yasak kapsamında değerlendirilmesi mümkün.
Eğitim Bakanlığı'nın resmi bilgilendirmesinde ise başörtüsünün öğrenci tarafından çıkarılması gerektiği, bir öğretmenin veya başka bir kişinin başörtüsünü öğrencinin başından çıkarmasına izin verilmediği açıkça belirtiliyor.
Bazı okullar genel yasak uyguluyor
Bazı okullar ise dini amaç değerlendirmesine girmemek için farklı bir yöntem izliyor. Örneğin Viyana-Floridsdorf’taki Mittelschule Jedlesee’de okul yönetimi, kız ve erkek öğrencileri kapsayacak şekilde genel bir başlık yasağı uyguluyor. Daha önce İslami başörtüsü için tanınan istisnanın yeni eğitim yılıyla birlikte kaldırıldığı bildiriliyor.
Avusturya’daki mevcut başörtüsü yasağının hukuki temeli 2025 sonunda kabul edilen düzenlemeye dayanıyor. Eğitim Bakanlığı da uygulamaya ilişkin resmi genelgesini Şubat 2026’da yayımladı.
