Rusya-Ukrayna savaşının başlamasından bu yana Avusturya’dan Ukrayna’ya yaklaşık 18,5 milyar avro değerinde nakit para ve altın taşındığı ortaya çıktı. Olay, Macaristan’da durdurulan bir para konvoyuyla gün yüzüne çıkarken, Avrupa’da hem siyasi hem de güvenlik tartışmalarını alevlendirdi.
Her şey mart ayında Viyana’dan Ukrayna’ya doğru yola çıkan iki zırhlı para taşıma aracının Macaristan’da özel birlikler tarafından durdurulmasıyla başladı. Araçlarda yaklaşık 35 milyon avro, 40 milyon dolar nakit para ve toplam 9 kilogram altın bulunduğu açıklandı.
Macar makamları araçlara el koyarken, Ukrayna devlet bankası Oschadbank çalışanı yedi kişi gözaltına alındı ve daha sonra ülkeden çıkarıldı. Ukrayna yönetimi ise operasyonu sert sözlerle eleştirdi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, olayı “rehin alma” ve “devlet terörü” olarak nitelendirirken, bunun Macaristan ile Ukrayna arasında aylardır süren enerji ve siyasi gerilimle bağlantılı olabileceğini söyledi.
18,5 Milyar Avroluk Dev Trafik
Olayın ardından FPÖ’nün Avusturya hükümetine verdiği soru önergesiyle dikkat çekici rakamlar ortaya çıktı.
Avusturya Maliye Bakanlığı’nın parlamentoya sunduğu resmi verilere göre:
- 2022’den bu yana Ukrayna’ya toplam 1.011 ayrı nakit para sevkiyatı yapıldı.
- Bu sevkiyatlarda yaklaşık 11,85 milyar avro ve 7,69 milyar dolar taşındı.
- Ayrıca 19 ayrı değerli maden taşıması gerçekleştirildi.
- Altın ve diğer kıymetli maden sevkiyatlarının toplam değeri yüz milyonlarca avroya ulaştı.
- Toplam taşınan miktar yaklaşık 18,5 milyar avro oldu.
Verilere göre en yoğun taşımalar 2025 yılında gerçekleşti. Sadece bu yıl içinde yüzlerce nakit transferi yapıldığı belirtildi.
Neden Fiziksel Para Taşınıyor?
Uluslararası uzmanlara göre savaş şartlarında Ukrayna’daki bankacılık altyapısı zaman zaman büyük baskı altında kalıyor. Elektronik ödeme sistemleri, enerji altyapısı ve veri merkezleri sürekli saldırı riski taşıdığı için bazı işlemlerde fiziksel nakit kullanımı önemini koruyor.
Özellikle devlet bankaları, maaş ödemeleri, kritik finans işlemleri ve döviz rezervleri için büyük miktarda nakit taşımalarının sürdüğü belirtiliyor.
Avusturya Finans Piyasası Denetleme Kurumu da bu tür para transferlerinin uluslararası bankacılık sisteminde “olağan hizmet” kapsamında değerlendirildiğini açıkladı.
Macaristan Neden Müdahale Etti?
Asıl tartışma ise burada başladı.
Macaristan yönetimi operasyonun kara para aklama şüphesi nedeniyle yapıldığını savundu. Ancak daha sonra ne Avusturya makamları ne de Macar soruşturması somut bir suç unsuruna ulaşabildi.
Viyana Savcılığı’nın da olayla ilgili inceleme yaptığı ancak herhangi bir suç şüphesine rastlanmadığı açıklandı.
Bu nedenle Avrupa basınında operasyonun siyasi mesaj taşıdığı yorumları yapıldı.
Özellikle şu başlıklar dikkat çekiyor:
- Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın Rusya’ya yakın politikaları,
- Ukrayna’ya yönelik Avrupa Birliği yardımlarına sık sık karşı çıkması,
- Druzhba petrol hattı üzerinden yaşanan enerji krizi,
- Avrupa Birliği içindeki Ukrayna tartışmaları.
Bazı yorumcular, Macaristan’ın operasyonla Ukrayna’ya siyasi baskı kurmak istediğini öne sürüyor.
Ukrayna’dan Sert Suçlama
Ukrayna devlet bankası Oschadbank, Macaristan hakkında resmi suç duyurusunda bulundu.
Banka, Macar yetkilileri “yetkiyi kötüye kullanmak”, “yasadışı özgürlük kısıtlaması” ve “terör benzeri müdahale” ile suçladı.
Gözaltına alınan banka çalışanlarının hukuksuz şekilde tutulduğu ve operasyonun tamamen siyasi amaç taşıdığı savunuldu.
Avrupa’da Yeni Tartışma Başladı
Ortaya çıkan rakamlar Avrupa’da yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi.
Bir yanda savaş koşullarında Ukrayna’ya yapılan finansal desteklerin büyüklüğü konuşulurken, diğer yanda Avrupa’nın savaşın ekonomik tarafına ne kadar derin şekilde dahil olduğu yeniden gündeme geldi.
Askeri uzmanlar ve güvenlik analistleri ise artık savaşın yalnızca cephede değil; enerji, finans, lojistik ve bankacılık alanlarında da sürdüğüne dikkat çekiyor.
