Almanya’da depozitolu şişe ve kutuların iadesi sırasında tüketiciler zaman zaman makinelerin ambalajları kabul etmemesiyle karşılaşıyor. Ancak hangi ambalajın hangi market tarafından geri alınması gerektiği büyük ölçüde kurallarla belirlenmiş durumda. Özellikle Aldi, Lidl, Rewe, Edeka ve Kaufland gibi büyük marketlerde tüketicilerin iade konusunda geniş hakları bulunuyor.
25 Cent her zaman yeniden kullanılabilir şişe demek değil
Almanya’da tek kullanımlık içecek ambalajlarında (Einweg) depozito çoğunlukla 25 Cent. Yeniden kullanılabilir şişelerde (Mehrweg) ise depozito genellikle 8 veya 15 Cent seviyesinde.
Bu nedenle depozito miktarının yüksek olması, ambalajın yeniden kullanılabilir olduğu anlamına gelmiyor.
Tek kullanımlık depozito sistemine dahil ambalajlarda önemli göstergelerden biri ambalaj üzerindeki DPG işareti.
Lidl, Aldi, Rewe ve diğer marketlerde iade nasıl işliyor?
Temel kural şu: Depozitolu tek kullanımlık içecek ambalajı satan işletmeler, sattıkları ambalaj türüne uygun iadeleri kabul etmek zorunda.
Burada belirleyici olan ürünün markası veya hangi mağazadan satın alındığı değil, ambalajın türü.
Örneğin bir market PET şişe satıyorsa, yalnızca kendi mağazasından alınanları değil, sisteme dahil uygun PET şişeleri de geri almak durumunda.
Satış alanı 200 metrekarenin altında olan küçük işletmeler için ise bazı istisnalar bulunuyor. Bu işletmeler geri almayı kendi ürün yelpazelerinde bulunan ambalajlarla sınırlandırabiliyor.
Büyük süpermarket ve indirim marketlerinde ise kapsam daha geniş.
Ezilmiş şişeler de geri verilebilir
Şişenin veya kutunun biçiminin bozulmuş olması tek başına depozitonun kaybedildiği anlamına gelmiyor.
Depozito işaretinin tanınabilmesi ve ambalajın sisteme ait olduğunun belirlenebilmesi önemli. Otomatik makine ambalajı kabul etmese bile bu durum her zaman tüketicinin iade hakkının ortadan kalktığı anlamına gelmeyebilir.
Yabancı ülkelerden alınan ve Almanya’daki DPG sistemine dahil olmayan ambalajlarda ise Alman depozito sistemi geçerli değil. Bu konu özellikle Avusturya-Almanya sınırında alışveriş yapanlar açısından önemli.
Süt ürünlerinde de 25 Cent depozito
Burada kaynak metindeki tarih konusunda önemli bir düzeltme gerekiyor: Süt ve sütlü içeceklerdeki tek kullanımlık plastik şişeler için 25 Cent depozito uygulaması Almanya’da 2026’da değil, 1 Ocak 2024’te başladı. Federal Çevre Bakanlığı da bu tarihi açıkça belirtiyor.
Bu nedenle kaynak metindeki “2026’dan itibaren süt ve sütlü içecekler depozitolu oldu” bilgisini haberimize bu şekilde almamak daha doğru.
Kaufland’da kozmetik ambalajları için farklı uygulama
Kaufland’da ayrıca klasik içecek depozito sisteminden farklı bir deneme uygulaması bulunuyor. Bazı şubelerde belirli kozmetik ürünlerinin boş ambalajlarının geri getirilmesi karşılığında tüketicilere ödeme yapılması deneniyor.
Bu uygulama yasal içecek depozitosuyla karıştırılmamalı; belirli ürün ve mağazaları kapsayan ayrı bir geri dönüşüm projesi.
Avusturya’dan Almanya’ya alışverişe gidenler dikkat
Vorarlberg gibi Almanya sınırına yakın bölgelerde yaşayanlar açısından en önemli noktalardan biri, Avusturya ve Almanya depozito sistemlerinin birbirinden ayrı olması.
Bir ambalajın Avusturya’da depozitolu olması, Almanya’daki bir marketin onu otomatik olarak kabul edeceği anlamına gelmiyor. Aynı şekilde Almanya’daki DPG sistemine ait bir şişenin Avusturya’daki iade makinesinde kabul edilmesi de beklenmemeli.
Bu nedenle sınır ötesi alışveriş yapanların ambalaj üzerindeki depozito işaretine dikkat etmesi gerekiyor.
