Avusturya Ulusal Meclisi, üç gün sürecek yıl sonu oturumları öncesinde önemli bir düzenlemenin önünü açtı. Hükümet partileri ile Yeşillerin desteklediği “Hileli Paketleme Yasası” (Anti-Mogelpackung) ekonomi komisyonunda kabul edildi. Düzenleme, özellikle son yıllarda yaygınlaşan “shrinkflation” yani ürün miktarının azaltılıp fiyatın aynı bırakılması uygulamasına karşı tüketiciyi korumayı hedefliyor.
Yasa, Avrupa Birliği tarafından onaylandıktan sonra Nisan 2026’da yürürlüğe girecek ve 2026–2030 döneminde uygulanacak.
Bundan sonra eksilen miktar açıkça belirtilecek
Yeni kurallara göre:
- Paket içeriği azaltılmış olan her ürün için açık ve anlaşılır uyarı zorunlu olacak.
- Bu uyarı en az 60 gün boyunca ürünün üzerinde, rafta veya hemen yanında bulunacak.
Örnek uyarı ifadesi şöyle veriliyor:
“Dikkat: Daha az içerik – daha yüksek fiyat!”
Düzenleme, 400 metrekarenin üzerindeki tüm satış alanlarını ve en az beş şubesi bulunan zincirleri kapsıyor. Böylece ülke genelindeki süpermarket ve büyük kozmetik mağazaları zorunluluk kapsamına giriyor.
Ürün adedi azaltılsa bile aynı kural geçerli olacak.
İstisnalar var
Aşağıdaki durumlarda marketler uyarı yapmak zorunda olmayacak:
- Fiyat artışı yüzde 3’ün altındaysa,
- Ürün doğası gereği değişken içerik taşıyorsa (örneğin yeşillik, elma gibi),
- Zaten açık bir uyarı varsa.
Yasaya uymayana para cezası
Denetimlerde kural ihlali belirlenirse:
1. Önce markete üç iş günü içinde düzeltme yapması için talimat verilecek.
2. Uyarıya rağmen düzeltme yapılmazsa:
- Ürün başına 2.500 € ile 10.000 € arasında ceza,
- Tekrarında 3.750 € ile 15.000 € arasında para cezası uygulanacak.
Muhalefetten eleştiri: “Üretici sorumluluğu görmezden geliniyor”
FPÖ’den Barbara Kolm, düzenlemenin asıl sorumlulara değil marketlere yöneldiğini savunarak “Üreticilerden hesap sorulmalıydı” dedi.
FPÖ’lü Axel Kassegger ise yasanın fiyatları düşürmeyeceğini, yalnızca bürokratik yük getireceğini söyledi.
Yeşiller de destek vermelerine rağmen, bazı açıklar olduğunu belirtti. Milletvekili Elisabeth Götze, üreticilerin aynı yıl içinde yüzde 2,5’lik birden fazla değişikliği uyarıdan kaçınmak için kullanabileceğine dikkat çekti.
Hükümet: “Tüketicinin korunması merkezde”
ÖVP’den Christoph Stark, marketlerin fiyat oluşumunda önemli rol oynadığını, bu nedenle sürecin dışında bırakılamayacağını söyledi.
NEOS milletvekili Markus Hofer, üreticilere odaklanan bir düzenlemenin işlevsiz olacağını savundu:
“Birçok ürün yalnızca Avusturya için üretilmiyor. Bu nedenle yaklaşımın merkezinde marketler olmalı.”
SPÖ’den Reinhold Binder ise esas hedefin fiyat şeffaflığı olduğunu vurguladı.
Ekonomi Bakanı Wolfgang Hattmannsdorfer, tüketicilerin doğru alışveriş kararı verebilmesi için açık uyarıların şart olduğunu belirtti:
“Üreticiler fiyat belirleyemez; bu nedenle düzenlemeyi marketlerin uygulaması gerekiyor. Küçük esnaf için de kolaylıklar sağlanacak.”
