Avusturya hükümeti, uzun süredir tartışılan sosyal yardım reformunda anlaşmaya vardı. 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi planlanan yeni sistemde, çalışabilecek durumda olanlara daha sıkı şartlar getirilecek. İş aramayan veya uyum yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin sosyal yardımları en az yüzde 25 azaltılabilecek, bazı durumlarda tamamen kesilebilecek. Sığınma hakkı tanınan kişiler için ise dört aylık bekleme süresi öngörülüyor.
Avusturya'da ÖVP, SPÖ ve NEOS partilerinden oluşan koalisyon hükümeti, sosyal yardım sistemini yeniden düzenleyecek “Sozialhilfe NEU” reformu üzerinde uzlaşmaya vardı.
22 Ekim Perşembe akşamı Başbakanlıkta tanıtılan düzenleme, sosyal yardımlarda ülke genelinde daha ortak kurallar oluşturmayı, çalışabilecek kişilerin iş hayatına katılımını artırmayı ve uyum yükümlülüklerini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Ancak reform henüz yasalaşmadı. Tasarının 23 Ekim'de görüşe açılması, kasım ayında parlamentoda kabul edilmesi ve 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi hedefleniyor.
Sosyal Yardım Miktarları Değişiyor
Yeni sistemde mevcut azami ödeme tutarlarının yerine belirli sabit tutarlar getirilecek.
Hükümetin açıkladığı plana göre, çalışabilecek durumdaki kişiler için başlangıç ödemeleri şöyle olacak:
Sığınma hakkı tanınan kişiler, Almanca öğrenme ve değerler kurslarına katılma gibi uyum şartlarını yerine getirerek yardım miktarını 1.016 avroya yükseltebilecek.
Ancak bu artış için dört aylık bekleme süresi uygulanacak.
Bu rakamlar, çalışabilecek durumda olan kişiler için açıklanan temel tutarları ifade ediyor. Tam sosyal yardım hakkı ise ayrıca çalışma hayatına katılım şartlarına bağlı olacak.
Çalışabilecek Herkes İçin Yeni Şartlar
Reformun en önemli değişikliklerinden biri, sosyal yardım alan ve çalışma gücü bulunan kişilere yönelik zorunluluklar.
Tam sosyal yardımdan yararlanabilmek için kişinin daha önce belirli koşullarda sigortalı çalışmış olması veya Avusturya İş Kurumu (AMS) tarafından sunulan kurslara gerekli ölçüde katılması gerekecek.
Bu şartları yerine getirmeyenler tam yardım alamayabilecek.
Çalışabilecek durumda olduğu hâlde iş piyasasına katılmayı reddeden veya yükümlülüklerini ihlal eden kişilere ise yaptırım uygulanacak.
Yardımlar en az yüzde 25 oranında azaltılabilecek. Hükümetin açıklamasına göre, ağır ihlallerde yardımın tamamen kesilmesi de mümkün olacak.
Bununla birlikte çocuklar, emekliler, bakım sorumluluğu bulunan kişiler ve çalışma gücü olmayan engelli bireyler söz konusu yükümlülüklerden muaf tutulacak.
Bakan Bauer: Uyum Artık Gönüllü Değil
Uyumdan sorumlu Bakan Claudia Bauer (ÖVP), yeni sistemin temel amacının çalışabilecek kişileri iş hayatına yönlendirmek olduğunu belirtti.
Bauer, çalışabilecek durumda olup daha önce çalışmamış kişilerin yalnızca temel yardım alacağını, çalışmak istemeyenlerin ise bu tutardan en az dörtte bir oranında kesintiyle karşılaşacağını açıkladı.
Bakan, 1 Ocak 2027'den itibaren uyumun gönüllü bir seçenek olmaktan çıkarılarak zorunluluk hâline getirileceğini vurguladı.
Sosyal İşler Bakanı Korinna Schumann (SPÖ) ise sosyal yardımın zor durumda kalan insanlar için son güvence olduğunu hatırlattı.
Schumann'a göre devlet, insanlardan uyum ve çalışma hayatına katılım beklerken gerekli kursları ve destek imkânlarını da sunmak zorunda.
Çocuklar İçin Yeni Yardım Tutarları
Reform kapsamında çocuklara yönelik sosyal yardımlarda da değişiklik yapılacak.
Hükümet, ülke genelinde belirli alt ve üst sınırlar oluşturacak. Ancak özellikle ikinci, üçüncü ve dördüncü çocuk için eyaletlere ödeme miktarını belirleme konusunda esneklik tanınacak.
Eyaletler ayrıca çocuklara yönelik bazı destekleri para yerine ayni yardım şeklinde sunabilecek.
Engelli Bireylere Yönelik İyileştirmeler
Yeni düzenleme yalnızca kısıtlamalardan oluşmuyor.
Engelli bireylerin sosyal yardım alırken sahip olabilecekleri ve yardım hesabında dikkate alınmayacak mal varlığı sınırının iki katına çıkarılması planlanıyor.
Mevcut sınır 7.379 avro seviyesinde bulunuyor. Reformla birlikte bu miktarın yaklaşık 14.758 avroya yükselmesi öngörülüyor.
Ayrıca 25 yaşından sonra ebeveynlerin nafaka yükümlülüğünü açıklığa kavuşturmak için dava açılmasını gerektiren bazı mevcut kuralların kaldırılması planlanıyor.
Devlet Yılda 155 Milyon Avro Tasarruf Edebilir
Hükümet, reformun eyalet bütçelerinde önemli tasarruf sağlayacağını düşünüyor.Özellikle dört aylık bekleme süresi ve daha sıkı yardım şartlarının kamu harcamalarını azaltması bekleniyor.
Resmî bir tasarruf hesabı henüz açıklanmadı. Ancak koalisyon çevrelerinden aktarılan tahminlere göre yeni sistemin yıllık yaklaşık 155 milyon avro tasarruf sağlaması mümkün.
Yeşillerden Tepki, Sendikalardan Destek
Reform siyasi tartışmaları da beraberinde getirdi.
Yeşiller Partisi'nin sosyal politika sözcüsü Markus Koza, düzenlemenin çocuk yoksulluğunu artırabileceğini savundu.
Koza, hükümetin çocuklar için kapsamlı bir temel güvence oluşturma sözünü yerine getirmediğini belirtti.
Avusturya Sendikalar Birliği (ÖGB) ise sosyal yardımın ekonomik açıdan zor dönemlerde insanları güvence altına alması ve yeniden iş hayatına dönebilecek kişilere etkili destek sunması gerektiğini vurgulayarak reformun bu yöndeki hedeflerini olumlu karşıladı.
Vorarlberg'de de Uygulanacak
Yeni sosyal yardım düzenlemesi Avusturya genelinde geçerli olacak bir çerçeve oluşturacak.
Dolayısıyla Vorarlberg'de yaşayan sosyal yardım alıcıları da değişikliklerden etkilenecek.
Ancak eyaletlerin yeni kuralları kendi yasalarına aktarmaları için birkaç aylık süre tanınması bekleniyor.
Bu nedenle düzenlemenin bütün ayrıntılarının Vorarlberg'de hangi tarihten itibaren uygulanacağı henüz kesinleşmiş değil.
Önemli: Açıklanan rakamlar ve şartlar hükümetin üzerinde uzlaştığı taslağa dayanıyor. Yasa henüz kabul edilmediği için parlamentodaki görüşmeler sırasında değişiklik yapılabilir.
