Avusturya’da tüketici kredilerine yönelik kurallar 20 Kasım’dan itibaren sıkılaştırılıyor. Avrupa Birliği düzenlemesinin Avusturya hukukuna aktarılmasıyla birlikte küçük krediler, faizsiz finansmanlar ve internet alışverişlerinde yaygınlaşan “şimdi al, sonra öde” seçenekleri de daha sıkı kurallara tabi olacak.
Yeni düzenlemenin temel amacı, özellikle birkaç tıklamayla kolayca borçlanılabilen alışveriş ve finansman modellerinde tüketiciyi daha iyi korumak.
Vorarlberg’deki ifs Borç Danışmanlığı’ndan Eike Grabher, günümüzde borçlanmanın geçmişe göre çok daha kolay hale geldiğine dikkat çekiyor. Grabher, birkaç saniye içerisinde farklı finansman seçeneklerine ulaşılabildiğini ve küçük görünen borçların zamanla ciddi ödeme sorunlarına dönüşebildiğini belirtiyor.
ifs Borç Danışmanlığı’nda yılbaşından bu yana 3.100’ün üzerinde danışmanlık görüşmesi gerçekleştirildiği bildirildi.
200 avronun altındaki krediler de denetlenecek
Yeni düzenlemedeki en önemli değişikliklerden biri kapsamın genişletilmesi.
Bugüne kadar farklı kurallara tabi olabilen 200 avronun altındaki küçük krediler, faizsiz finansmanlar ve “şimdi al, sonra öde” modelleri de yeni tüketici kredisi kurallarının kapsamına alınacak.
Cep telefonu sözleşmesi üzerinden taksitle finanse edilen akıllı telefonlar gibi ürünler de düzenlemeden etkilenebilecek.
Kredi verilmeden önce daha sıkı inceleme
Kredi veya finansman sağlayan kuruluşların tüketicinin ödeme gücünü daha ayrıntılı incelemesi gerekecek.
Yapılan değerlendirme olumsuz sonuçlanırsa kredi verilemeyecek. Tüketicilere sözleşme öncesinde daha kapsamlı bilgi verilmesi de zorunlu olacak.
Kredi reklamlarının finansman niteliğini açık biçimde göstermesi ve olası riskler konusunda tüketiciyi uyarması gerekecek.
Ayrıca kredi alınmasının sigorta gibi başka bir ürünün zorunlu olarak satın alınmasına bağlandığı uygulamalar da yasaklanacak.
Ödeme sorunu yaşayanlara destek zorunluluğu
Yeni kurallar yalnızca kredi verilme aşamasını kapsamıyor.
Tüketici ödemelerde gecikmeye başladığında kredi veren kuruluşların aktif olarak çözüm seçenekleri sunması gerekecek. Bunlar arasında borcun yeniden yapılandırılması gibi yöntemler de bulunabilecek.
Yeni yükümlülüklere uymayan kuruluşlara ise para cezaları uygulanabilecek.
Bankalar büyük değişiklik beklemiyor
Dornbirner Sparkasse Yönetim Kurulu Başkanı ve Vorarlberg Ekonomi Odası Bankacılık Sözcü Yardımcısı Harald Giesinger, bankalar açısından düzenlemenin büyük bir değişiklik yaratmasını beklemiyor.
Giesinger, bankaların zaten kredi vermeden önce müşterilerin ödeme gücünü kontrol ettiğini belirtiyor.
Asıl tehlikenin tek bir krediden ziyade, kişinin aynı anda çok sayıda kredi, taksitli alışveriş ve farklı finansman yükümlülüğü üstlenerek toplam borcunun kontrolünü kaybetmesi olduğunu vurguluyor.
Ortalama tüketici kredisi 14.000 avro
Dornbirner Sparkasse’de tüketici kredileri mevcut finansmanların yüzde 2’sinden daha azını oluşturuyor.
Bir tüketici kredisinin ortalama tutarının yaklaşık 14.000 avro olduğu, kredilerin genel olarak 2.500 ile 15.000 avro arasında değiştiği belirtiliyor.
Tüketici kredilerine talebin özellikle yaz aylarında arttığı, Noel öncesinde ise banka kredisi talebinin ortalamanın altında kaldığı ifade ediliyor. Noel alışverişlerinde tüketicilerin daha çok mağazaların sunduğu taksit ve vadeli ödeme seçeneklerini kullandığı belirtiliyor.
“Şimdi al, sonra öde” seçenekleri azalabilir
Yeni düzenlemenin etkisinin özellikle perakende sektöründe daha fazla hissedilmesi bekleniyor.
Mağazalar ve çevrim içi satış yapan şirketler açısından ayrıntılı ödeme gücü incelemeleri yeni süreçler ve ek maliyet anlamına gelebilecek. Bu nedenle taksitli alışveriş ve “şimdi al, sonra öde” seçeneklerinin azalabileceği değerlendiriliyor.
Düzenlemenin yürürlüğe gireceği tarih de dikkat çekiyor. Yeni kurallar Black Friday, Cyber Monday ve Noel alışveriş döneminin hemen öncesinde, 20 Kasım’da uygulanmaya başlanacak.
Ödeme ve kredi bilgileri alanında faaliyet gösteren CRIF ise artan kontrol maliyetlerinin zamanla fiyatlara da yansıyabileceğini değerlendiriyor.
Vorarlberg’de 463 borç yapılandırma süreci
2025 yılında Vorarlberg genelinde 463 borç düzenleme süreci başlatıldı. Bunların 414’ünde ifs Borç Danışmanlığı tarafından destek sağlandı.
ifs’ye göre ödeme güçlüğü yaşadığı halde henüz borç düzenleme sürecine başvurmamış çok daha fazla kişi bulunuyor.
Borç danışmanları, mali sorunların önüne geçmek için mümkün olduğunca nakit ödeme yapılmasını, banka hesabının düzenli kontrol edilmesini, aylık ve yıllık gelir-gider hesabı hazırlanmasını ve taksitli alışverişlerde yalnızca faiz oranına değil ödenecek toplam tutara bakılmasını öneriyor.
