Avusturya’da çevreye atılan sigara izmaritlerinin su kaynakları üzerindeki etkisine ilişkin dikkat çekici sonuçlar açıklandı. Vorarlberg Çevre Enstitüsü tarafından uluslararası araştırmaların değerlendirildiği çalışmaya göre, ülkede yılda yaklaşık 3 milyar sigara izmariti doğaya bırakılıyor. Bu sayı saniyede yaklaşık 95 izmarit anlamına geliyor.
Sokaklara ve kaldırımlara atılan izmaritler yağmur sularıyla kanalizasyon sistemlerine, derelere, nehirlere ve diğer su kaynaklarına ulaşabiliyor. İçerdikleri zararlı maddeler ise özellikle balıklar ve küçük su canlıları açısından ciddi risk oluşturuyor.
Bir litre suda bir izmarit ölümcül olabiliyor
Araştırmalara göre kullanılmış bir sigara izmaritinde tütün kalıntılarının yanı sıra 7 bine kadar farklı kimyasal maddenin kalıntıları bulunabiliyor. Bunların arasında nikotin, fenoller, nitrozaminler ve ağır metaller de yer alıyor.
Sigara filtreleri ayrıca mikroplastik kaynağı olarak değerlendiriliyor.
Laboratuvar deneylerinde yaklaşık bir litre suya bir kullanılmış sigara izmariti oranındaki yoğunluğun, incelenen balıkların yüzde 50’sinin ölümüne yol açabildiği görüldü. Benzer sonuçların hem deniz hem de tatlı su balıkları üzerinde gözlemlendiği belirtildi.
Uzmanlar bunun laboratuvar ortamında oluşturulan yüksek bir yoğunluk olduğuna dikkat çekiyor. Ancak çok daha düşük miktarların bile su ekosistemi üzerinde olumsuz etkileri bulunuyor.
Daha düşük miktarlarda da zarar görüldü
Araştırmalarda su pirelerinin, litre başına bir izmaritin onda birinden daha düşük yoğunluklarda bile zehirlenme belirtileri gösterebildiği ve hareketlerinin yavaşladığı tespit edildi.
Bu durum yalnızca küçük su canlılarını ilgilendirmiyor. Uzmanlara göre etkiler besin zinciri boyunca ilerleyebiliyor. Zararlı maddelere maruz kalan küçük canlılarla beslenen balıklar da bu maddeleri bünyelerine alabiliyor.
İzmaritlerin etkisi yalnızca balıkların doğrudan ölümüyle sınırlı değil. Uzun vadede büyümenin yavaşlaması, gelişim bozuklukları, davranış değişiklikleri ve üreme oranlarının azalması gibi sonuçlar ortaya çıkabiliyor. Bazı zararlı maddelerin canlıların dokularında birikme ihtimali de bulunuyor.
Nikotin poşetleri ve elektronik sigaralar da risk oluşturuyor
Çevre açısından sorun yalnızca klasik sigaralarla sınırlı değil. Yanlış şekilde doğaya atılan nikotin poşetleri, snus ürünleri ve elektronik sigaralar da su kaynakları açısından risk oluşturabiliyor.
Özellikle nikotinin su canlıları üzerinde güçlü bir sinir zehri etkisi gösterebildiğine dikkat çekiliyor. Elektronik sigaraların içerisinde bulunan bataryalar da doğaya bırakıldıklarında ayrı bir çevre sorununa dönüşebiliyor.
Uzmanların önerisi ise oldukça açık: Sigara izmaritleri tamamen söndürüldükten sonra evsel artık çöplerine atılmalı. Dışarıda kül tablası bulunmadığı durumlarda ise küçük ve kapatılabilir cep kül tablalarının kullanılması öneriliyor.
