Avusturya’da yoksulluk ve sosyal dışlanma riski oranı son yıllarda büyük değişim göstermese de, etkilenen kişi sayısı artmaya devam ediyor. Güncel verilere göre ülkede nüfusun yüzde 14,3’ü, yani yaklaşık her yedi kişiden biri, yoksulluk ya da sosyal dışlanma tehdidi altında yaşıyor. Özellikle çocuklu aileler ve tek ebeveynli haneler en kırılgan gruplar arasında yer alıyor.
Çocuklu ve Tek Ebeveynli Ailelerde Risk Çok Daha Yüksek
Avusturya Aile Araştırmaları Enstitüsü’nün (ÖIF) yayımladığı Aile Sayılarla raporuna göre, üç veya daha fazla çocuğu olan ailelerin yaklaşık üçte biri, yoksulluk sınırının altında bir gelirle geçinmek zorunda kalıyor. Tek ebeveynli ailelerde ise bu oran yüzde 32’nin üzerine çıkıyor.
Buna karşın, çocuksuz çiftler veya en fazla iki çocuklu aileler, ülke ortalamasının belirgin şekilde altında bir yoksulluk riski taşıyor.
Yoksulluk Ölçütü Ne Anlama Geliyor?
Yoksulluk riski altında sayılmak için, bir kişinin gelirinin ülke genelindeki ortanca gelirin yüzde 60’ının altında olması gerekiyor. Bu ölçüte göre:
- Tek başına yaşayan kişiler de risk grubunda bulunuyor.
- Yaklaşık 1,6 milyon tek kişilik hanenin dörtte birinden fazlası, aylık 1.661 avronun altında bir gelirle yaşamını sürdürüyor.
Oran Sabit, Etkilenen Sayı Artıyor
Yoksulluk riski oranı, pandemi öncesi döneme kıyasla yalnızca sınırlı değişim gösterdi. Ancak nüfus artışı nedeniyle, yoksulluk tehdidi altındaki kişi sayısı 2018 ile 2024 yılları arasında yaklaşık 50 bin kişi artarak 1,29 milyona yükseldi.
Bazı gruplarda ise farklı eğilimler dikkat çekiyor:
- Çok çocuklu ailelerde yoksulluk riski, 2018’e kıyasla artış gösterdi.
- Tek ebeveynli ailelerde ise oran geçmiş yıllara göre bir miktar geriledi.
Sosyal Yoksunluk Belirgin Şekilde Artıyor
Uzmanlara göre yalnızca gelir düzeyine bakmak, yoksulluğun gerçek boyutunu tam olarak yansıtmıyor. Daha kapsamlı bir gösterge olan “ciddi maddi ve sosyal yoksunluk”, son yıllarda belirgin biçimde yükseldi.
Avrupa istatistik verilerine göre:
- 2024 yılında Avusturya’da nüfusun yüzde 3,7’si bu kapsama girdi.
- Bu kişiler, yıllık tatil, yeterli ısınma, zamanında kira ödeme ya da yıpranan eşyaları yenileme gibi temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanıyor.
- Ayrıca yaklaşık 1.390 avroluk beklenmedik bir harcama, bu haneler için ciddi bir yük oluşturuyor.
Bu oran 2018’de yüzde 2,8 seviyesindeydi. Böylece ciddi yoksunluk yaşayan kişi sayısı 240 binden 336 bine yükseldi.
Avusturya, Avrupa Ortalamasının Altında Ama Risk Sürüyor
Avrupa Birliği genelinde ciddi maddi ve sosyal yoksunluk oranı yüzde 6,4 seviyesinde. Avusturya bu açıdan orta sıralarda yer alırken; Romanya, Bulgaristan, Yunanistan ve İspanya gibi ülkelerde oranlar çok daha yüksek. Slovenya, Çekya ve Polonya gibi ülkelerde ise daha düşük seviyelerde seyrediyor.
Uzmanlar Uyarıyor
Yoksulluk Konferansı’ndan Martin Schenk’e göre, göreli gelir istikrarı sosyal devletin hâlâ işlediğini gösteriyor. Ancak artan yaşam maliyetleri nedeniyle maddi ve sosyal yoksunluğun hızla büyümesi, önümüzdeki yıllar için ciddi bir uyarı niteliği taşıyor.
