Avusturya’da vatandaşlık yasasının değiştirilmesi için yeni bir girişim başlatıldı. Siyaset bilimciler ve eski üst düzey siyasetçilerin desteklediği girişim, ülkede doğan çocuklara, ebeveynlerinin belirli bir süredir yasal olarak Avusturya’da yaşaması şartıyla otomatik vatandaşlık verilmesini istiyor. Ülkede doğmasına rağmen Avusturya vatandaşı olmayan yaklaşık 300 bin kişi bulunuyor.
Avusturya’da Vatandaşlık İçin Yeni Girişim
Avusturya’da vatandaşlık sisteminin yeniden düzenlenmesi amacıyla dikkat çekici bir girişim başlatıldı.
Siyaset bilimciler Rainer Bauböck ve Gerd Valchars öncülüğünde oluşturulan girişim, Avusturya’da doğan çocukların belirli koşullar altında doğumla birlikte Avusturya vatandaşlığı kazanmasını talep ediyor.
“Ein Pass, der passt” (Uygun Bir Pasaport) sloganıyla başlatılan kampanya kapsamında, yaklaşan Avusturya Millî Günü öncesinde imza toplanmaya başlandı.
Girişimi destekleyen isimler arasında eski Başbakan Franz Vranitzky (SPÖ) ile eski Avrupa Birliği Komiseri Franz Fischler (ÖVP) de bulunuyor.
Almanya Modeli Örnek Gösteriliyor
Girişimin temel talebi, vatandaşlığın yalnızca anne veya babanın uyruğuna bağlı olmaması.
Buna göre Avusturya’da doğan bir çocuk, ebeveynlerinden birinin belirli bir süredir ülkede yasal olarak yaşaması halinde otomatik vatandaşlık kazanabilecek.
Örnek olarak Almanya gösteriliyor.
Almanya’da yaklaşık 25 yıl önce kabul edilen düzenlemeyle, ebeveynlerden birinin en az sekiz yıldır ülkede yasal ve süresiz ikamet etmesi durumunda, Almanya’da doğan çocukların vatandaşlık kazanmasının önü açılmıştı. Bu süre daha sonra beş yıla indirildi.
Avusturya için önerilen düzenlemede ise ebeveynlerin kaç yıl ikamet etmiş olması gerektiği henüz kesinleştirilmiş değil.
Avusturya’da Doğmak Vatandaşlık İçin Yeterli Değil
Avusturya’da mevcut sistem esas olarak soy bağına dayanıyor. Dolayısıyla ülkede doğan bir çocuk, yalnızca doğum yeri nedeniyle otomatik olarak Avusturya vatandaşı olamıyor.
Avusturya’da doğmuş olmak, vatandaşlığa geçiş sürecinde yalnızca belirli bir kolaylık sağlıyor.
Genel olarak on yıllık ikamet şartı uygulanırken, Avusturya’da doğan kişiler belirli koşulları yerine getirmeleri halinde altı yılın ardından vatandaşlık başvurusunda bulunabiliyor.
Ancak gelir, ikamet süresi ve diğer yasal şartlar nedeniyle birçok kişi vatandaşlık almakta güçlük çekiyor.
58 Gün Nedeniyle Vatandaşlık Alamamıştı
Girişimin destekçilerinden belgesel yönetmeni Olga Kosanovic’in yaşadıkları da mevcut sistemin tartışmalı yönlerine örnek gösterildi.
Kosanovic, son 15 yıl içerisindeki ikamet süresi hesabında 58 günlük eksiklik bulunduğu gerekçesiyle vatandaşlık başvurusunun reddedildiğini belirtti.
Yönetmen, tatillerin, mezuniyet gezilerinin, eğitim ve iş nedeniyle yurt dışında geçirilen sürelerin de hesaplamalara dahil edilmesini eleştirdi.
Kosanovic, kendi durumunun istisnai bir örnek olmadığını savundu.
Siyaset bilimci Gerd Valchars, vatandaşlık hakkına sahip olmayan nüfusun giderek büyümesinin demokratik temsil açısından sorun oluşturduğunu belirtti.
Valchars’a göre ülkede yaşayan insanların önemli bir bölümünün oy kullanamaması, seçim sonuçlarının toplumun tamamını temsil etmesini zorlaştırıyor.
Özellikle genç yetişkinler arasında Avusturya vatandaşlığı bulunmayanların oranının daha yüksek olduğuna dikkat çekiliyor.
Bu durumun, yaşlı kuşakların siyasi karar alma mekanizmalarında gençlere kıyasla daha güçlü temsil edilmesine yol açtığı savunuluyor.
Hükümetin Gündeminde Böyle Bir Düzenleme Yok
Girişimi destekleyenler, mevcut hükümet programı nedeniyle taleplerinin kısa sürede hayata geçirilmesini beklemiyor.
Koalisyon programında vatandaşlık konusunda bazı kolaylaştırıcı düzenlemeler öngörülüyor. Bunlar arasında gelir şartları ve idari cezaların değerlendirilmesine ilişkin değişiklikler bulunuyor.
Ancak Avusturya’da doğan çocuklara belirli şartlarla otomatik vatandaşlık verilmesini sağlayacak bir doğum yeri ilkesi hükümet programında yer almıyor.
Bu nedenle başlatılan imza kampanyasının öncelikli hedefi, vatandaşlık konusunu yeniden siyasi gündeme taşımak.
