Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütü tarafından yayımlanan 2025 Basın Özgürlüğü Endeksi’nde Avusturya, geçen yılki rekor düşüşünün ardından yeniden yükselişe geçti. 2024’te 32. sıraya kadar gerileyen ülke, bu yıl 22. sıraya yükseldi. Ancak uzmanlar bu iyileşmenin kalıcı bir rahatlama anlamına gelmediği konusunda uyarıyor.
Beş Kriterle Ölçüm, En Güçlü İyileşme Ekonomide
Basın özgürlüğü değerlendirmesi, RSF tarafından şu beş temel gösterge üzerinden yapılıyor:
- Siyasal bağlam
- Ekonomik bağlam
- Hukuki ortam
- Sosyokültürel çevre
- Güvenlik durumu
Bu beş göstergenin tamamında 2025 verilerinde olumlu bir değişim gözlemlendi. En güçlü artış, 4,53 puanlık iyileşme ile ekonomik bağlamda yaşandı. Genel toplamda ise Avusturya, önceki yıla göre 3,43 puanlık bir toparlanma kaydetti.
“Tehlike Geçmiş Değil”
RSF Avusturya Başkanı Fritz Hausjell, olumlu tabloya rağmen henüz rahatlama zamanı olmadığını belirtti. İyileşmenin esas nedeni olarak, medya teşviklerinde yapılan değişiklikleri ve kaliteli gazeteciliğe yönelik destekleri gösteren Hausjell, buna rağmen tabloyu temkinli değerlendirdi:
“Devlet yardımlarının büyük kısmı hâlâ bulvar medyasına gidiyor. Yeni ve dijital medyanın teşviki ise neredeyse hiç yok.”
Toplumda Medyaya Güven Sorunu
Raporda dikkat çeken bir başka unsur ise kamuoyunun geleneksel gazeteciliğe duyduğu güvenin azalması. Özellikle aşırı sağcı FPÖ’nün söylemleri, medya karşıtı bir atmosferin oluşmasına yol açıyor. Hausjell bu durumu şöyle değerlendirdi:
“FPÖ gibi partilerin, eleştirel medyayı 'yalan medya' ya da 'sistem medyası' olarak yaftalaması, halkın gazetecilere olan güvenini aşındırıyor.”
Yeni Bilgi Edinme Yasası Etkili Oldu
Basın özgürlüğündeki bu iyileşmede, 2024 yılında kabul edilen ve 1 Eylül 2025’te yürürlüğe girecek bilgi edinme yasasının da olumlu etkisi olduğu belirtildi. Ayrıca gazetecilerin sahada daha güvenli çalışabilmeleri için alınan önlemler de sıralamadaki yükselişe katkı sağladı.
Asıl Tehdit: Medyanın Ekonomik Zayıflığı
RSF Uluslararası Yayın Koordinatörü Anne Bocandé, küresel ölçekte basın özgürlüğü için en büyük tehdidin medya kuruluşlarının ekonomik açıdan kırılganlığı olduğunu vurguladı:
“Ekonomik bağımsızlık olmadan özgür basın olamaz. Medya, bağımsızlığını korumakla ayakta kalmak arasında sıkışmış durumda.”
Bocandé, kamu desteklerinin adil, şeffaf ve istikrarlı olması gerektiğini belirtti. Aksi takdirde medyanın reyting yarışına sürükleneceğini ve siyasi kararlarla kolayca manipüle edilebileceğini ifade etti.
Hedef: Yeniden İlk 10’a Girmek
Avusturya, RSF sıralamasında en son 2015 yılında ilk 10 ülke arasındaydı. RSF Avusturya, bu hedefe ulaşmak için hükümetle yoğun temaslarını sürdürüyor. Ancak Hausjell, FPÖ ve ÖVP arasındaki olası koalisyon görüşmelerinin Macaristan’daki Orban rejimine benzer bir tehlike taşıdığı konusunda uyardı.
Özellikle kamu yayıncısı ORF’teki mali kısıtlamaların, bağımsız gazeteciliği zayıflattığını belirten Hausjell, hükümete şu çağrıda bulundu:
“ORF, özel ve kar amacı gütmeyen medya kuruluşlarıyla birlikte desteklenmeli. Medya okuryazarlığı ve eğitim gazeteciliği için özel teşvik programları hayata geçirilmeli.”
Copyright © www.havadis.at. Tüm Hakları Saklıdır. Havadis.at yayımladığı haber, fotoğraf ve görüntü ile internet ve wap için oluşturduğu her türlü bilgi, havadis.at yönetiminin izini olmadan hiçbir şekilde kullanılamaz.
