Avrupa Birliği ve üye ülkeler, çocuklar ile gençlerin dijital ortamda kontrolsüz biçimde vakit geçirmesinin yol açtığı riskler nedeniyle sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenlemeler üzerinde çalışmalarını hızlandırdı. Özellikle yaş sınırı ve ebeveyn izni konuları, Avrupa genelinde yeniden gündemin üst sıralarına taşındı.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in 16 yaş altındaki çocukların sosyal paylaşım ağlarına erişimini yasaklamayı planladıklarını açıklamasının ardından, Avrupa’da benzer adımlar ve hazırlıklar dikkat çekmeye başladı. Dijital ortamda geçirilen sürenin artmasıyla birlikte algı yönlendirmesi, yanlış bilgi yayılımı, nefret söylemi, kişisel veri ihlalleri ve dolandırıcılık gibi sorunların yaygınlaştığı vurgulanıyor.
Uzmanlara göre çocuklar, dijital zorbalık ve uygunsuz içeriklere maruz kalma riski nedeniyle çevrim içi ortamda en hassas gruplar arasında yer alıyor. Bu nedenle sosyal medya şirketlerine yönelik yasal yükümlülüklerin artırılması ve daha sıkı denetim mekanizmalarının oluşturulması gerektiği ifade ediliyor.
Avrupa Birliği’nden yaş doğrulama adımı
Avrupa Birliği Komisyonu, üye ülkelerin çocukların korunmasına yönelik sosyal medya kısıtlamalarına olumlu yaklaştığını açıkladı. Komisyon, yaş doğrulama konusunda birlik genelinde uyumlu bir sistem geliştirmek amacıyla üye ülkelerle işbirliğini sürdürüyor.
Avrupa Parlamentosu da Birlik genelinde çocukların sosyal medyaya erişimi için 16 yaş sınırı getirilmesini öneren raporu kabul etti. Raporda, 13 ila 16 yaş arasındaki çocukların sosyal medya platformlarına yalnızca ebeveyn izniyle erişebilmesi gerektiği belirtildi. Ayrıca dijital platformların, çocukların fiziksel ve ruhsal sağlığını koruyacak yaşa uygun tasarımlar sunmasının zorunlu hale getirilmesi istendi.
Ülkeler tek tek harekete geçiyor
Avrupa genelinde birçok ülkede çocukların sosyal medya kullanımına yönelik kısıtlamalar ya yürürlüğe girdi ya da hazırlık aşamasında bulunuyor.
Yunanistan’da 15 yaş altındaki çocuklar için ebeveyn denetimi içeren uygulamalar hayata geçirilirken, Danimarka’da 13 yaş altı için sosyal medya yasağı ve 13–15 yaş arası için ebeveyn izni öngören düzenlemeler gündemde. Fransa’da 15 yaş altına sosyal medya yasağı getiren yasa tasarısı kabul edilirken, yeni eğitim yılıyla birlikte yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Almanya, çocuk ve gençlerin dijital ortamda korunmasına yönelik yaş sınırları ve okullarda cep telefonu kullanımını kapsayan yeni öneriler üzerinde çalışıyor. İtalya’da 14 yaş altı için ebeveyn izni şartı uygulanırken, Avusturya’da da 14 yaş altındaki çocukların sosyal medya hesabı açmasının yasaklanması planlanıyor.
Slovenya, Norveç ve Çekya’da 15 yaş altına yönelik yasaklar tartışılırken, Belçika’da okullarda cep telefonu ve elektronik cihaz kullanımına ilişkin yasaklar yürürlükte bulunuyor. İspanya ise sosyal medya erişimi için 16 yaş sınırı getirmeye hazırlanıyor.
Teknoloji devlerinden sert tepki
İspanya’nın 16 yaş sınırı planı, teknoloji dünyasında da yankı uyandırdı. Bazı küresel teknoloji yöneticileri, bu tür düzenlemelerin internet özgürlüğünü kısıtlayacağını savundu. Sanchez ise sosyal medya platformlarının çocukları koruma konusunda sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirterek, daha sert önlemler alınacağının sinyalini verdi.
Avrupa Parlamentosu üyeleri, mevcut dijital hizmet düzenlemelerinin daha kararlı biçimde uygulanması gerektiğini vurgularken, çocukların zararlı içeriklerden korunmasının öncelik olması gerektiği görüşünü dile getiriyor
