Avusturya'daki Karl Landsteiner Krems Özel Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir araştırma, video oyunlarıyla ilgili yıllardır süregelen tartışmalara farklı bir bakış açısı getirdi. Araştırmaya göre gençlerin ne kadar süre oyun oynadığı değil, oyun oynama davranışının bağımlılık boyutuna ulaşıp ulaşmadığı bilişsel gelişim açısından belirleyici oluyor.
Araştırmada yaşları 12 ile 16 arasında değişen 3 bin 854 genç incelendi. Katılımcıların yalnızca günlük oyun süreleri değil; mantıksal düşünme, matematik ve dil becerileri, görsel algı, uzun süreli hafıza ve motor becerileri de çeşitli testlerle değerlendirildi.
Oyun süresi tek başına risk oluşturmuyor
Araştırmanın en dikkat çekici sonucu, sadece uzun süre oyun oynamanın bilişsel performansı olumsuz etkilediğine dair güçlü bir kanıt bulunmaması oldu.
Buna karşılık;
- Oyunu kontrol edememe,
- Sürekli oynama isteği,
- Oyun süresini gizleme,
- Olumsuz sonuçlara rağmen oynamaya devam etme
gibi oyun bağımlılığı belirtileri gösteren gençlerin, incelenen tüm bilişsel alanlarda daha düşük performans sergilediği tespit edildi.
Araştırmacılar, bunun oyun süresi ile bağımlılık kavramlarının birbirinden ayrılması gerektiğini gösterdiğini belirtiyor.
Her oyun aynı etkiyi göstermiyor
Çalışmada farklı oyun türleri de karşılaştırıldı.
Araştırmaya göre strateji ve rol yapma (RPG) oyunlarını tercih eden gençlerde mantıksal düşünme ve sözel becerilerle daha olumlu ilişkiler gözlemlendi.
Buna karşın nişancı (shooter) türündeki oyunlar ise internet oyun bağımlılığı belirtileriyle daha güçlü ilişki gösterdi.
Araştırmacılar ayrıca aynı oyun türü içinde bile farklı oyunların farklı bilişsel etkiler oluşturabileceğini belirtti. Özellikle planlama, inşa etme ve metin tabanlı unsurlar içeren oyunlarla hızlı aksiyon oyunları arasında önemli farklar görüldüğü ifade edildi.
Önceki araştırmalardaki çelişkilerin nedeni olabilir
Bilim insanlarına göre bugüne kadar video oyunlarıyla ilgili farklı sonuçlara ulaşılmasının en önemli nedenlerinden biri, yoğun oyun oynayan herkesin oyun bağımlısı olarak değerlendirilmesiydi.
Yeni çalışmada ise oyun süresi ile problemli oyun davranışı birbirinden istatistiksel olarak ayrılarak incelendi. Ayrıca yaş, cinsiyet, okul türü ve tercih edilen oyun türleri gibi faktörler de hesaba katıldı.
Araştırmacılar, elde edilen sonuçların hem eğitim ve aileler hem de sağlık uzmanları açısından daha doğru değerlendirmeler yapılmasına katkı sağlayacağını belirtti.
