İsviçre’de yürütülen yeni bir bilimsel çalışma, yaşlanmaya bağlı hafıza kaybına karşı umut verici sonuçlar ortaya koydu. Lozan Federal Teknoloji Enstitüsü araştırmacıları, yaşlı farelerin hafızasını gençlik düzeyine geri döndürmeyi başardı. Bulgular saygın bilim dergisi Neuron’da yayımlandı.
Yaşlanma Geri Döndürülebilir mi?
Uzun süredir yaşa bağlı zihinsel gerilemenin geri çevrilemez olduğu kabul ediliyordu. Ancak Lozan Federal Teknoloji Enstitüsü bünyesindeki araştırma ekibi bu varsayımı sorguladı.
Bilim insanları, belirli hafıza hücrelerinde kısa süreli gen etkinleştirmesi uyguladı. Üç yeniden programlama etkeninin geçici olarak aktive edilmesiyle yaşlı farelerin bilişsel performansı genç fare seviyesine yükseldi. Bu sonuç, yöntemin uygulanabilirliğini gösteren önemli bir kanıt olarak değerlendiriliyor.
Ancak uzmanlar, yöntemin insanlar üzerinde uygulanmasının henüz uzak bir hedef olduğunu vurguluyor.
Hafızanın Anahtarı: Engram Hücreleri
Araştırmaya göre anılar beynin tamamında değil, özel sinir hücre gruplarında depolanıyor. Bu hücreler öğrenme sırasında etkinleşiyor ve hatırlama anında yeniden aktif hale geliyor.
Yaşlanma veya nörolojik hastalıklarda bu hücrelerin işlevi zayıflıyor. Araştırma ekibi, beynin tamamını etkilemek yerine yalnızca öğrenme sırasında aktif olan bu özel hafıza hücrelerini gençleştirmeyi hedefledi.
Gen aktarım araçları kullanılarak farelerin beynindeki belirli bölgelere doğrudan müdahale edildi.
Testlerde Belirgin Başarı
Farelerin bilişsel performansı çeşitli öğrenme ve hafıza testleriyle ölçüldü. Tedavi edilen yaşlı fareler, tedavi görmeyenlere kıyasla belirgin biçimde daha iyi sonuçlar verdi.
Alzheimer modeli bulunan farelerde de dikkat çekici gelişmeler gözlendi. Hayvanlar daha etkili öğrenme stratejileri geliştirdi ve mekânsal bilgileri uzun süre hatırlayabildi.
İnsanlar İçin Henüz Erken
Araştırma umut verici olsa da, uzmanlar bunun henüz insanlar için uygulanabilir bir tedavi anlamına gelmediğini belirtiyor. Yöntemin güvenliği ve uzun vadeli etkileri konusunda daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyuluyor.
