Uzun süredir mücadele edilen koronavirüs ile ilgili ülkeler tarafından geliştirilen aşılar tüm dünyada büyük umut oldu. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'nın Türkiye'de klinik çalışmalarının başlayacağını duyurduğu sprey aşıların bulaşmayı önleyeceği tahmin ediliyor.

Ankara Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Balık, sprey yani 'nazal' aşıların sağlayacağı avantajlarından şöyle bahsetti: "Solunum yolu virüsleri, burun ve ağız mukozası yoluyla vücuda girerler ve bağışıklık sistemimiz bu virüslerle mücadeleyi ilk giriş noktası olan burnumuzdaki fiziksel bariyerlerler, yani silyalar (kılsı yapı), ikinci olarak lokal bağışıklık faktörleriyle sürdürürler. İşte sprey aşı burada devreye girecek."

"Genel aşılarda virüsün vücuda alınması tam olarak engellenmiyor"

Hürriyet'in haberine göre, sprey sayesinde lokal antikor oluştuğunu söyleyen Balık, "Bu aşı burundan, yani virüsün doğal yoldan girdiği yerden verildiğinde, bağışıklık sistemi lokal antikorları oluşturuyor. Bu lokal antikorlar virüs ile karşılaştığımızda daha burun ve ağız aşamasındayken virüsün vücuda yayılmasını engelliyorlar. Bu nedenle sprey (nazal) aşılar, şu andaki aşıların yapamadığını da yapıyor. Yani virüsün bulaştırılmasını da engelliyorlar. Şu anki aşılar kas yoluyla verildiği için sadece genel antikor oluşturuyor. Genel antikor oluşturduğu için de virüsün vücuda alınması tam engellenemiyor. Virüs girdiğinde bu aşılarla hastalık ve ağır hastalık yapması engelleniyor. Vücudun içinde yayılmasını engelliyorlar. Ama kişinin burnunda ve boğazında virüs bulunduğundan bu kişiler virüsü başkasına bulaştırabiliyorlar.

"Her yaş grubuna uygulanabilir"

Teoride bu aşıların başarılı olduğunu söyleyen proseför, "Bu nedenle sprey aşılar teorik olarak salgını önlemede çok daha yüksek başarı beklenen bir aşı çeşididir. Tabii ki faz çalışmalarının sonunda ne kadar etkili olacağı görülecek, çünkü bu teorik olarak böyle. Az sayıda da olsa sprey aşı denemeleri var. Ancak sprey aşı başarılı olursa salgını sonlandırmada en etkili olacak aşı tipidir. Aşıların kimlere uygulanacağı ile ilgili konu klinik araştırmalarla belirlenir. Teorik olarak sprey aşı her yaş grubuna kullanılabilir. Burundan püskürtme metodu ile yapılabilir. Kişi kendine de uygulayabilir. Klinik çalışmalar sırasında görülecektir. Buruna mı, boğazın arkasına mı püskürtülecek yoksa ikisine birden mi, bu çalışmalar sonucunda ortaya çıkacak."

"Dünyada bir ilk olacak"

Bilim Kurulu toplantısından sonra açıklamada bulunan Bakan Koca sprey aşı ile ilgili şu ifadelere yer vermişti: